Sau nhiều chu kỳ sử dụng, dụng cụ có thể xuất hiện các dấu hiệu như đốm nâu, vệt ố vàng hoặc cặn bám trên bề mặt. Không ít trường hợp cho rằng dụng cụ đã bị gỉ sét và cần loại bỏ ngay. Trên thực tế, không phải mọi vết đổi màu trên dụng cụ đều là hiện tượng ăn mòn kim loại. Cần xác định đúng nguyên nhân trước khi đưa ra quyết định tiếp tục sử dụng, bảo dưỡng hay loại bỏ khối tài sản dụng cụ của cơ sở y tế.
🔹 Không phải mọi vết màu nâu đều là gỉ sét
Để quản lý chất lượng dụng cụ hiệu quả, nhân viên CSSD cần phân biệt rõ ba hiện tượng đổi màu phổ biến sau:
- Cặn khoáng: Hiện tượng lắng đọng các muối khoáng khi sử dụng nguồn nước có độ cứng cao hoặc nước sử dụng cho công đoạn tráng cuối chưa đạt yêu cầu.
- Vết ố: Có thể hình thành do hóa chất tẩy rửa không phù hợp, nhiệt độ quá cao hoặc do cặn khoáng, các tạp chất trong nước hoặc hơi nước tích tụ trên bề mặt dụng cụ.
- Ăn mòn (bao gồm gỉ sét): Hiện tượng bề mặt kim loại bị suy giảm dưới tác động của môi trường hoặc hóa chất. Các dấu hiệu xuất hiện dưới dạng các chấm nâu, rỗ bề mặt, bong lớp bảo vệ hoặc thay đổi cấu trúc bề mặt.
➡️ Cần phân biệt giữa cặn khoáng, vết ố và ăn mòn bởi mỗi trường hợp đều có nguyên nhân và cách xử lý khác nhau.
🔹 Vì sao dụng cụ có thể bị ăn mòn?
- Nguồn nước không đạt yêu cầu: Nguồn nước có độ cứng cao hoặc chứa hàm lượng ion chloride vượt mức khuyến cáo có thể làm suy giảm lớp màng bảo vệ của thép không gỉ.
- Lạm dụng hóa chất: Sử dụng hóa chất tẩy rửa không đúng hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc ngâm dụng cụ quá thời gian quy định.
- Chậm trễ trong tiền xử lý: Dụng cụ sau khi sử dụng không được làm sạch kịp thời, để các vết bẩn khô cứng bám chặt trên bề mặt.
- Ăn mòn điện hóa: Tiếp xúc giữa các kim loại hoặc hợp kim khác nhau trong môi trường có chất điện ly (như nước hoặc dung dịch chứa ion) có thể làm tăng nguy cơ ăn mòn điện hóa.
- Sai sót trong bảo dưỡng: Bỏ qua các bước bảo dưỡng dụng cụ định kỳ hoặc không làm khô hoàn toàn trước khi đóng gói.
🔹 Có phải cứ xuất hiện vết gỉ là phải loại bỏ dụng cụ?
Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường trên bề mặt dụng cụ, cần đánh giá để xác định:
- Đó là cặn khoáng, vết ố hay hiện tượng ăn mòn?
- Bề mặt kim loại có xuất hiện rỗ hoặc bong lớp bảo vệ hay không?
- Chức năng của dụng cụ có bị ảnh hưởng không?
- Dụng cụ còn đáp ứng yêu cầu sử dụng theo quy định của cơ sở y tế và khuyến cáo của nhà sản xuất hay không?
➡️ Nếu xác định có hiện tượng ăn mòn hoặc hư hỏng ảnh hưởng đến tính toàn vẹn hay chức năng của dụng cụ, dụng cụ cần được loại khỏi quy trình sử dụng để đánh giá, bảo dưỡng, sửa chữa hoặc thay thế theo quy định.
🔹 Giải pháp hạn chế nguy cơ ăn mòn dụng cụ
Để kéo dài tuổi thọ cho hệ thống dụng cụ y tế, quy trình CSSD cần tuân thủ nghiêm ngặt chuỗi hành động kiểm soát sau:
- Kiểm soát chất lượng nguồn nước phù hợp với từng công đoạn.
- Thực hiện tiền xử lý ngay sau khi sử dụng, tránh để chất bẩn khô bám trên bề mặt dụng cụ.
- Sử dụng đúng hóa chất, nồng độ và thời gian theo hướng dẫn.
- Thực hiện tráng cuối bằng nguồn nước phù hợp và làm khô hoàn toàn trước khi đóng gói.
- Kiểm tra và bảo dưỡng dụng cụ định kỳ.
Không phải mọi vết đổi màu trên dụng cụ đều là dấu hiệu của gỉ sét hoặc ăn mòn. Nhận biết đúng nguyên nhân và đánh giá đúng tình trạng dụng cụ giúp lựa chọn phương án xử lý phù hợp, kéo dài tuổi thọ dụng cụ và góp phần bảo đảm an toàn trong quá trình chăm sóc người bệnh.
Đức Tâm đồng hành cùng các cơ sở y tế trong việc khảo sát, tư vấn, triển khai và tối ưu quy trình xử lý dụng cụ trong CSSD an toàn, hiệu quả và bền vững.
_______________________________________
CÔNG TY TNHH THIẾT BỊ Y TẾ ĐỨC TÂM
𝐇𝐨𝐭𝐥𝐢𝐧𝐞: 0939 809 888
𝐄𝐦𝐚𝐢𝐥: ductammed@gmail.com
𝐖𝐞𝐛𝐬𝐢𝐭𝐞: www.ductammed.com.vn
